Lezingen Turkije aan de Leie

“Ik vrees dat de 21ste eeuw de eeuw van migratie wordt”


Ik hoor het Karel De Gucht zeggen op de radio en ik denk: Eindelijk heeft hij het door. Alleen die ‘vrees’ nog even vervangen door ‘besef’ en we zijn er.


Vorige week heb ik de eerste lezing gegeven in een reeks van twaalf lezingen die ik dit najaar houd over Turkije aan de Leie. Ik kan u niet beschrijven hoe zeer ik me daar nu al aan verkneukel. Het is dan ook mijn favoriete onderwerp: Naoorlogse migratiegeschiedenis. Verketterd door de ene, bij het grof vuil gezet door de ander, maar ik blijf op de barricades staan tot de geschiedenis van de migratie eindelijk 'onze' geschiedenis is geworden. Ik geloof dat het kan. Ik geloof dat het moet. En ik geloof dat het hoogdringend is.


“Een actueel thema”, hoor ik vaak als men mij als spreekster inleidt. Met Turkije als Europalia-gastland, is het inderdaad een ideaal moment om het over het verhaal van de Turkse Belgen te hebben. Maar hoe ‘actueel’ is migratie eigenlijk? Wanneer is migratie eens niet ‘actueel’ geweest? Daarvoor moeten we toch wel heel ver terug gaan in de tijd, me dunkt. Migratie (en dan bedoel ik zowel internationale migratie als verstedelijking) heeft de wereld in de twintigste eeuw grotendeels herschapen en het ziet er niet naar uit dat het in de 21ste eeuw anders zal zijn. 

Dus ja, mijnheer De Gucht. De 21ste eeuw wordt inderdaad (opnieuw?) een eeuw van migratie. En uw vrees daarover is begrijpelijk. Op alle niveaus zijn beleidsmakers en burgers vandaag naarstig op zoek naar antwoorden op de ‘vluchtelingencrisis’ of de (vermeende) ‘massamigratie’. Sommigen denken migratie nog te kunnen tegenhouden, anderen de richting te veranderen, nog anderen hopen er winst uit te slaan en er zijn er ook die hierin de kans zien een nieuw soort samenleving te doen ontstaan. 

Mijn bescheiden bijdrage? Ik wil u graag gerust stellen: we moeten niet in het donker tasten. Migratie mag dan actueel zijn, het is zeker geen recent fenomeen. En het is ook niet de eerste keer dat overheden, buurtbewoners, migranten en hulpverleners op zoek zijn geweest naar antwoorden op vragen rond migratie, integratie en diversiteit. We hoeven niet steeds opnieuw het warme water uit te vinden. We kunnen heel wat dingen leren uit het verleden. En dan vooral hoe het beter kan.


Welke lessen dat zijn, laat ik graag helemaal aan u over. Ik kan u alleen iets vertellen over wat er in de afgelopen vijftig jaar gebeurd en gedaan is. Over de problemen en de wantoestanden, maar ook over naastenliefde en samenwerking, over moed, verlies, ondernemerschap, zelfbehoud en over de effecten die beleidsmaatregelen, premies en bonussen in het verleden hebben gehad. Dat is mijn steentje. De rest draagt u zelf wel bij. 




Voor vragen over lezingen: tinadegendt@gmail.com

Reacties