Wake up call. Het is nu of nooit voor de migratiegeschiedenis.


Wake up call


20 oktober 1963. Dat was de dag waarop Nazim Arici in België aankwam. Het waren ook de eerste woorden die hij op me afvuurde toen ik hem enkele jaren geleden interviewde. Nog voor ik de kans had gehad de recorder aan te zetten of een vraag te stellen, floepte het eruit. 20 oktober 1963. De dag waarop Nazim van Ankara naar Brussel vloog en met de bus naar de koolmijn van Genk werd gebracht. Zijn leven veranderde voorgoed die dag en niet veel later zou hij zelf het leven van velen veranderen, want Nazim heeft voor Gent en meer bepaald voor de Dampoortwijk een grote rol gespeeld.
Meer dan vijftig jaar later, op 27 september 2015, is hij er ook overleden. Thuis aan de Dampoort in Gent. Daarmee verliest de Arteveldestad opnieuw een hoofdrolspeler in haar migratiegeschiedenis. En opnieuw was ik de eerste en laatste die hem daarover heeft geïnterviewd. 

Sinds de publicatie van 'Turkije aan de Leie' nu ruim een jaar geleden hebben we al afscheid moeten nemen van Martha Lamont (de weduwe van kapper Gilbert), Piet Van Eeckhaut (vooruitziend schepen van de stad Gent), Fahrettin Mustafaoglu (pionier van de migratie uit Istanbul), Koen Bliek (kerkhoekwerker van Rabot) en nu ook Nazim Arici (pionier van de Turkse migratie van Genk naar Gent). Alle vijf waren het mensen die een enorme betekenis hebben gehad voor de Gentse migratiegeschiedenis, maar behalve door mij zijn ze daar verder nooit over uitgehoord.

Herman Pillaert
Halil en Süleyman Alci (jaren 1970)
Nog veel meer mensen hebben hun kennis, ervaring en verhalen over dit onderwerp meegenomen in hun graf en zijn nooit geïnterviewd geweest. Ik denk bijvoorbeeld aan Celal Kubat (pionier van de migratie en één van de eerste voorbidders van Gent), Süleyman 'Berbat' Karakaya (pionier van de migratie en een icoon van Turks ondernemerschap in de stad), Walter De Buck (toen ik hem wilde interviewen was zijn geheugen al te ver aangetast), priester-arbeider Herman Pillaert (de priester Daens van de Turken), dokter Paul Rubbens (initiatiefnemer van het eerste integratiecentrum), de ondernemende broers Halil en Süleyman Alci, mevrouw Anita Van Waeyenberghe (die als tolk verbonden was aan de weging in de wijk Tolhuis)… Ik kan zo wel uren doorgaan denk ik.


Hoog tijd voor een wake up call. 

Beste collega-onderzoekers, studenten, journalisten, historici,

Laat het verlies van Nazim Arici een aanleiding zijn om in gang te schieten. De eerste generatie getuigen van de migratie (of wat ervan overblijft) is op leeftijd gekomen. Hun hoofd zit vol kennis en verhalen, maar ook zij hebben het eeuwige leven niet. Als we ze nu niet uitvragen, voorspel ik u dat we daar later spijt van zullen krijgen. Als er geen ontkennen meer is aan de superdiversiteit die we vandaag eigenlijk al zien, zullen onze kinderen en kleinkinderen willen weten hoe het allemaal begonnen is. Als we hun archief nu niet veilig stellen, hun verhalen nu niet noteren, zullen veel vragen onbeantwoord blijven. Wacht niet tot morgen. Schiet in gang.

De historici van de toekomst zijn u dankbaar.

Walter De Buck en een Turkse stoet tijdens de Dag van de Gastarbeider (1971)

Reacties